Cały świat, w tym Polska, zmaga się z wieloma wyzwaniami: nierówności społeczne, kryzysy gospodarcze, ograniczony dostęp do surowców naturalnych. Wobec powyższych wyzwań powinniśmy zadać sobie pytanie, czy jako biznes robimy coś w tym kierunku, aby zmienić ten stan rzeczy? Czy model biznesowy, który obowiązuje w naszych organizacjach zajmuje się powyższymi wyzwaniami? Zapraszam Państwa w podróż po zrównoważonych zmianach organizacyjnych, w których biznes poprzez realizowane projekty jest autorem realnych zmian w otoczeniu społeczno – gospodarczym.
ziemiaGlobal Footprint Network jest organizacją, która na przestrzeni wielu lat podlicza i raportuje na temat niegospodarności ludzi oraz zdolności planety do odbudowania swoich naturalnych zasobów. Ludzkość konsumuje dziś o 50% więcej niż ziemia jest w stanie wyprodukować. Zużycie zasobów naturalnych takich jak woda, grunty, lasy, ryby przekracza 1,5 raza zdolności ich reprodukcji. 13 sierpnia 2015r. był dniem, w którym konsumpcja zasobów naturalnych w Polsce przekroczyła zdolność produkcyjną ziemi na dany rok. Kontynuowanie konsumpcji od tego momentu oznacza, że musimy sięgnąć do rezerw. Brak zmiany w gospodarowaniu zasobami naturalnymi spowoduje, że już w 2030 roku będziemy potrzebowali każdego roku zasobów 2 takich planet jak ziemia. Jeżeli uwzględnimy wzrost populacji w skali globalnej, powyższy trend może nastąpić znacznie szybciej niż się tego spodziewamy. Brak zmiany w podejściu spowoduje, że nasza planeta nie będzie nas w stanie dłużej utrzymać. Zważywszy na fakt, że za pomocą reklamy wmawia się nam, że powinniśmy konsumować więcej dóbr i usług. Czy uda się nam zatrzymać ten proces? Niewielu zwraca przy tym uwagę, że nieograniczona konsumpcja prowadzi do wyczerpania zasobów ziemi oraz gromadzenia toksycznych odpadów.

Wprowadzenie nowego sposobu patrzenie na organizację wymaga zmiany podejścia. Zmiana organizacyjna nie jest jedynie aktywnością racjonalną, ale również emocjonalną, dlatego powinna uwzględniać obawy, ale i wspierać nadzieje. Prezes amerykańskiej firmy consultingowej Prof. John Kotter powiedział, że zmiana organizacyjna jest sprawą bardziej serca niż rozumu. W obecnych czasach jest ona znacznie trudniejsza do przeprowadzenia ze względu na tempo zachodzących zmian w środowisku wewnętrznym i zewnętrznym organizacji i związany z nim horyzont planowania.

Dlatego zrównoważony rozwój jest odpowiedzią na kluczowe problemy jakie stoją przed każdą organizacją, stanowi pewnego rodzaju MEGA TREND w temacie zmian zachodzących w skali mikro i makroekonomicznej. Ma mierzalny wpływ zarówno na kadrę wyższego szczebla, jak również na pracowników. AccentureStanowi wyzwanie długoterminowe w zakresie niedoboru zasobów, zmian demograficznych, klimatycznych i stąd stanowi przedmiot zainteresowania dla biznesu. Takie wyzwania stwarzają całkiem nowe możliwości i ryzyka, z którymi organizacje muszą się zmierzyć, aby pozostać konkurencyjnymi w dłuższym horyzoncie czasu. W całym temacie zrównoważonego rozwoju w kontekście biznesu chodzi przede wszystkim, aby zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju zarabiać pieniądze. Gdy organizacje orientują się jak istotny jest zrównoważony rozwój zaczynają wdrażać go w swoje struktury. A jakie znaczenie ma zrównoważony rozwój dla Twojej organizacji?

Najbardziej zaawansowanym przykładem zrównoważonego rozwoju jest tworzenie przedsiębiorstw, których celem jest rozwiązywanie problemów społecznych. Laureat nagrody Nobla, Muhammad Yunus we współpracy z firmą Danone utworzył przedsiębiorstwo społeczne, którego celem była produkcja i sprzedaż produktów o najwyższej wartości odżywczej. Odbiorcami produktu były dzieci z najbiedniejszych rodzin z Bangladeszu zagrożone głodem i wykluczeniem społecznym. TBLDzięki temu przedsięwzięciu rodziny mogły nabywać wysokowartościowe produkty po niższej cenie.

Wdrożenie najlepszych praktyk zrównoważonego rozwoju w organizacji usprawni cykl życia środkami trwałymi oraz dostarczy korzyści zmniejszając niepewność i ryzyko.

Globalizacja i zwiększona konsumpcja przynoszą nowe wyzwanie dla firm, które aby się rozwijać powinny zmienić sposób prowadzenia biznesu argumentował John Elkington, który jako pierwszy w roku 1994 użył terminu Triple Bottom Line (TBL zwane również pod nazwą P3). Zgodnie z podejściem P3 firmy powinny przygotować trzy różne perspektywy patrzenia na swoją organizację. Pierwszy stanowi odpowiednik tradycyjnej miary zysku, drugi prezentuje stopień społecznej odpowiedzialności biznesu w całej swojej działalności, natomiast trzeci odpowiada poziomowi odpowiedzialności za środowisko naturalne. TBL zakłada najpierw odpowiedzialność przed interesariuszami (społeczeństwem), a następnie przed udziałowcami i akcjonariuszami.

Dotychczas stosowane w organizacjach podejście rozwiązywało problemy związane wyłącznie z aspektami społecznymi natomiast nowy model zaproponowany przez P5Green Project Management uwzględnia całą organizację. Rozszerzenie podejścia P3 o dwie nowe perspektywy produktową i procesową w postaci standardu – P5 analizuje cały system organizacji. Nowy standard P5 weryfikuje cykl życia produktu z różnej perspektywy, ze względu na wpływ produktu na społeczeństwo, środowisko i ekonomię ale również analizuje każdą fazę cyklu życia tego produktu od jego rozpoczęcia do zakończenia. Firma, która implementuje w swojej działalności standard P5 uwzględnia wszystkie rzeczywiste koszty związane z prowadzeniem biznesu.

Dotychczas obszar związany ze zrównoważonym rozwojem umieszczany był w działalności operacyjnej. Obszar odpowiedzialny za zrównoważony rozwój całej organizacji znajdował swoje miejsce poza obszarem projektowym, który z natury swojej odpowiedzialny jest za dostarczanie rezultatów implikujących zmianę w organizacji. ISOJak zatem możliwe jest skuteczne wdrażanie zmian związanych ze zrównoważonym rozwojem jeżeli nie będą one częścią procesu związanego z zarządzaniem projektowym? Umiejscowienie zrównoważonego rozwoju w miejscu, w którym najczęściej się znajduje w żaden sposób nie gwarantuje, że rezultaty projektu będą posiadały zrównoważony wymiar. Ciężko więc zgodzić się ze stwierdzeniem, że przez sam fakt posiadania w swoich strukturach obszaru odpowiedzialnego za zrównoważony rozwój organizacja samoistnie staje się zrównoważona. Zrównoważony rozwój organizacji jest możliwy w wyniku zaimplementowania standardu P5 w obszarze projektowym, dzięki takiemu rozwiązaniu korzyści z projektu zaspokoją nie tylko oczekiwania finansowe, ale również społeczne i środowiskowe.

W ciągu ostatnich kilku dekad Polska systematycznie zmniejsza lukę rozwojową jaka dzieli ją od innych krajów Europy Zachodniej. Sukces Polski został zauważony nie tylko w Europie, ale również na całym świecie. Stopniowo budujemy normalną gospodarkę europejską. Gospodarkę w stosunku do której nikt nie stawia taryfy ulgowej, która musi konkurować z najbardziej rozwiniętymi gospodarkami świata oraz która musi poradzić sobie z wyzwaniami, z którymi mierzy się obecnie cały świat. korzyściPoprawa wydajności w organizacjach poprzez zastosowanie podejścia zrównoważonego rozwoju w projektach ma wpływ na dynamikę rozwoju społeczno – gospodarczego w Polsce. Poczucie odpowiedzialności za zrównoważony rozwój przez każdą osobę w organizacji przynosi wymierne korzyści dla każdego pracownika oraz skutkuje podniesieniem wartość całej organizacji. Dlatego jest to sprawa nas wszystkich, jakie cele będziemy sobie stawiać w najbliższej przyszłości, jakimi wymiarami zarządzania organizacją poza ekonomicznymi będziemy chcieli się zajmować?

Dorota Budzińska-Wiska